રાજસ્થાનમાં OBC કમિશનના રિપોર્ટમાં રમત? પંચાયતો વધી રહી છે અને અનામત ઘટી રહ્યું છે

• જ્ઞાતિઓમાં સૌથી વધુ જાટ, બીજા નંબરે યાદવ
• કોંગ્રેસે રાજ્ય સરકાર પર ઓબીસી વર્ગને પૂર્ણ અનામત ન આપવાનો આરોપ લગાવ્યો

જયપુર: લાંબી રાહ જોયા બાદ આખરે ઓબીસી કમિશને પોતાનો રિપોર્ટ રાજ્ય સરકારને સોંપી દીધો છે. આ રિપોર્ટને આધારે હવે નગરપાલિકાઓ અને પંચાયતોની ચૂંટણીઓ માટે જિલ્લાવાર લોટરી કાઢવામાં આવશે અને અનામત નક્કી કરવામાં આવશે. નિયમ મુજબ અલગ-અલગ વર્ગો માટે અનામત નક્કી થઇ છે, પરંતુ ચૂંટણી સમયે વિવિધ વર્ગોને પૂર્ણ અનામત મળી શકતી નથી, પંચાયત ચૂંટણીમાં ઓબીસી વર્ગને આ વખતે ગયા વખત કરતાં ઓછું અનામત બેઠકો મળવાની શક્યતા છે.

વર્ષ 2015ની પંચાયત ચૂંટણીમાં રાજસ્થાનમાં 9894 ગ્રામ પંચાયતો હતી. ત્યારે ઓબીસીને આશરે 15 ટકા અનામત મળી હતી. વર્ષ 2021ની પંચાયત ચૂંટણી સમયે ગ્રામ પંચાયતોની સંખ્યા વધીને 11341 થઈ ગઈ હતી, પરંતુ ઓબીસી વર્ગને 14 ટકાની આસપાસ અનામત મળી. ગ્રામ પંચાયતોની સંખ્યામાં 3400 નો વધારો થઈ ચૂક્યો છે. વર્તમાનમાં 14784 ગ્રામ પંચાયતો છે. વિશ્વસનીય સૂત્રો પાસેથી મળેલી માહિતી મુજબ આ વખતે પણ ઓબીસીનું અનામત ગયા વખતની સરખામણીએ ઓછું થવા જઈ રહ્યું છે.

નિયમ મુજબ 21 ટકા અનામત મળવું જોઈએ, જે આપવામાં આવી રહ્યું નથી. ઓબીસી કમિશનનો રિપોર્ટ થોડા મહિના પછી સાર્વજનિક કરવામાં આવશે, પરંતુ સૂત્રોના જણાવ્યાં અનુસાર આ રિપોર્ટમાં ઓબીસીની કુલ વસ્તી 3.80 કરોડ બતાવવામાં આવી છે. જેમાં સૌથી વધુ સંખ્યા 71.76 લાખ જાટ જ્ઞાતિની છે. ઓબીસી વસ્તીમાં બીજા સ્થાને યાદવ છે, જેમની કુલ વસ્તી 51 લાખથી કંઈક વધુ છે. ત્રીજા નંબરે ગુર્જર જ્ઞાતિ છે.

પ્રદેશ કોંગ્રેસ પ્રમુખ ગોવિંદ સિંહ ડોટાસરાએ રાજ્ય સરકાર પર ઓબીસી વર્ગને પૂર્ણ અનામત ન આપવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે અન્ય પછાત વર્ગને તેમની વસ્તીના પ્રમાણમાં રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ આપવામાં આવી રહ્યું નથી. બંધારણ અને કાયદા હેઠળ નિર્ધારિત 21 ટકા અનામતનું પાલન કરવામાં આવી રહ્યું નથી. આંકડાઓની રમતમાં અનામત પૂરતું નથી મળી રહ્યું.

ઓબીસી એડવાઈઝરી કાઉન્સિલના સભ્ય અને અખિલ ભારતીય કોંગ્રેસ ઓબીસી વિભાગના પૂર્વ નેશનલ કોઓર્ડિનેટર રાજેન્દ્ર સેને કહ્યું કે ઓબીસી પ્રતિનિધિત્વ કમિશનના રિપોર્ટમાં ઘણી સંસ્થાઓ અને પંચાયતોમાં 21 ટકા અનામત આપવામાં આવી રહ્યું નથી. સેને સવાલ ઉઠાવ્યો કે રાજ્યમાં જ્યારે ઓબીસીની વસ્તી 45 ટકા બતાવવામાં આવી રહી છે અને ઘણા સામાજિક સંગઠનો 55 ટકા હોવાનો દાવો કરે છે, તો તેવા સંજોગોમાં રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ પણ તે જ મુજબ મળવું જોઈએ.