કાનપુરઃ જો તમે શેકેલા ચણા તેમની ચમકને કારણે ખરીદી રહ્યાં છો, તો સાવધાન રહો. તેમાં ચામડાનો રંગ પણ હોઈ શકે છે. 7 મહિના પહેલા, ભેળસેળની શંકા ધરાવતા ફૂડ સેફ્ટી અને ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન વિભાગે એક વેરહાઉસમાં સંગ્રહિત શેકેલા ચણાના નમૂનાના સેમ્પલમાંથી ચોંકાવનારા તથ્યો સામે આવ્યાં છે.
આ ચણામાં ઓરામાઇન ડાઇ (Auramine Dye) એક હાનિકારક કૃત્રિમ પીળો રંગ મળી આવ્યો હતો. વિભાગે કોર્ટના આદેશ પર જપ્ત કરેલા 36,580 કિલોગ્રામ શેકેલા ચણાનો નાશ કર્યો હતો. તેમની અંદાજિત કિંમત રૂ. 33.48 લાખ હતી. અગાઉ, ફૂડ સેફ્ટી વિભાગે પંકીમાં પિતાંબારા એન્ટરપ્રાઇઝની મસાલા ફેક્ટરી પર દરોડા પાડ્યાં હતા, જ્યાં ચોખામાં ઝેરી રંગો ભેળવીને હળદર બનાવવામાં આવી રહી હતી.
5.86 લાખ રૂપિયાનો ભેળસેળયુક્ત સ્ટોક જપ્ત કર્યો હતો, ફેક્ટરીનું લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કર્યું અને પરીક્ષણ માટે નમૂના મોકલ્યાં હતા. ફૂડ વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે ઓરામાઇન ડાઇ (ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં વપરાતો કૃત્રિમ પીળો રંગ) શણ, ચામડું અને કાપડને રંગવા માટે વપરાય છે.
ખાદ્ય વસ્તુઓમાં તેનો ઉપયોગ પ્રતિબંધિત છે. તેથી, ચણાને અસુરક્ષિત જાહેર કરવામાં આવ્યાં હતા અને વેરહાઉસમાં સંગ્રહિત કરવામાં આવ્યાં હતા. 17 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ ખાદ્ય વિભાગની એક ટીમે બિંગાંવમાં બાબા બૈજનાથ ટ્રેડર્સના વેરહાઉસમાંથી શેકેલા ચણા જપ્ત કર્યા હતા.
વેરહાઉસ સીલ કર્યા પછી, તપાસ ટીમે નમૂનાઓ પરીક્ષણ માટે મોકલ્યાં હતા. આ કેસ MC કોર્ટ I સમક્ષ હતો. કોર્ટે 14 જુલાઈના રોજ નાશ કરવાના આદેશો જારી કર્યા હતા, જે સરકાર વિરુદ્ધ મહેશ કુમાર ગુપ્તા સંબંધિત બે કેસોમાં જપ્ત કરાયેલ સામગ્રીના નિકાલના આધારે હતા.
કોર્ટના આદેશ બાદ, સોમવારે, મુખ્ય ખાદ્ય સુરક્ષા અધિકારી ધર્મેન્દ્ર કુમાર દ્વિવેદીની આગેવાની હેઠળની ત્રણ સભ્યોની સમિતિએ કોન્ટ્રાક્ટેડ ફર્મ, મેસર્સ એન્વાયર્નમેન્ટલ ટેક્નો આગ્રા દ્વારા ભોંટીમાં મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના ડમ્પિંગ યાર્ડમાં ચણાનો નાશ કર્યો.
ઓરામાઇન ધરાવતા ખોરાકનું સેવન ઉલટી, ઝાડા અને પેટમાં તીવ્ર દુખાવોનું કારણ બની શકે છે. લાંબા સમય સુધી સેવન કરવાથી લીવર અને કિડનીને નુકસાન થઈ શકે છે. શરૂઆતમાં એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓ અને આંખોમાં બળતરા શરૂ થાય છે.
