અમદાવાદઃ વંદે માતરમ એક એવો મંત્ર છે જે દરેક ભારતીયમાં સ્વદેશી, આત્મનિર્ભરતા અને સ્વતંત્રતાની ભાવના જાગૃત કરે છે. વંદે માતરમ ગીતની 150મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી થઇ રહી છે. નવી દિલ્હીમાં 77 મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણીમાં ગુજરાતના ઝાંખીના મુખ્ય આકર્ષણો રાષ્ટ્રધ્વજના નિર્માણની સફર, તેનું બદલાતું સ્વરૂપ અને ઇતિહાસની રસપ્રદ રજૂઆત હશે.
મેડમ ભીકાજી કામાનો જન્મ નવસારીમાં થયો હતો અને જેમણે ગુર્જર ભૂમિના તેમના પ્રખ્યાત સાથી ક્રાંતિકારીઓ - શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા અને સરદાર સિંહ રાણા સાથે વિદેશની ધરતીથી ક્રાંતિની જ્યોત પ્રગટાવી હતી.
આ ઝાંખીના આગળના ભાગમાં બહાદુર મહિલા મેડમ ભીકાજી કામા તેમના દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલ ધ્વજ પકડીને દર્શાવશે, જેના પર વંદે માતરમ લખેલું છે, જે તેમણે 1907 માં પહેલી વાર પેરિસમાં ફરકાવ્યો હતો. આ ધ્વજ બર્લિનના સ્ટુટગાર્ટમાં ભારતીય સમાજવાદી પરિષદમાં પણ ફરકાવવામાં આવ્યો હતો. ધ્વજ લહેરાવતી મેડમ કામાની પ્રતિમા નીચે બંધારણમાં સૂચિબદ્ધ બધી ભારતીય ભાષાઓમાં વંદે માતરમ લખેલું છે.
ઝાંખીનું હૃદય, એટલે કે મધ્ય ભાગ, રાષ્ટ્રધ્વજની રચના, તેના બદલાતા સ્વરૂપ અને ઇતિહાસની સફર દર્શાવે છે. તેની શરૂઆત 1906 માં થઈ હતી, જ્યારે કલકત્તાના પારસી બગીચામાં ક્રાંતિકારીઓએ પહેલી વાર વંદે માતરમ લખેલો ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો, જેમાં વિદેશી માલ સળગાવવાની હાકલ કરવામાં આવી હતી. ત્યાર બાદ, 1907 માં, વિદેશી ધરતીથી ભારતીય ક્રાંતિની જ્યોત પ્રગટાવનાર મેડમ ભીખાજી કામાએ પેરિસમાં એક ધ્વજ ફરકાવ્યો, જે તેમણે પોતે ડિઝાઇન કર્યો હતો. 1917 માં, હોમરૂલ ચળવળ દરમિયાન, ડૉ. એની બેસન્ટ અને બાલ ગંગાધર તિલકએ એક નવો ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો.
1921 માં, બેઝવાડા (હવે વિજયવાડા) માં, યુવાન ક્રાંતિકારી પિંગલી વેંકૈયાએ નવો ધ્વજ ડિઝાઇન કર્યો અને તે ગાંધીજીને બતાવ્યો હતો. 1931 માં, પિંગલી દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલ ધ્વજને આખરે મંજૂરી આપવામાં આવી. તે ત્રણ રંગોથી બનેલો હતો અને તેના કેન્દ્રમાં એક ચરથો હતો, 22 જુલાઈ, 1947 ના રોજ, ભારતીય બંધારણ સભાએ તેના વર્તમાન સ્વરૂપમાં ત્રિરંગાને અપનાવ્યો હતો, જેમાં ધ્વજના કેન્દ્રમાં ચરખો બદલવા માટે અશોક ચક્રનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. વર્તમાન રાષ્ટ્રધ્વજની રચનાની યાત્રાની સાથે, ભારતની સ્વતંત્રતા માટેના આંદોલનોને પણ આ ઝાંખીમાં દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
ઝાંખીના છેલ્લા ભાગમાં મહાત્મા ગાંધીની શિલ્પકૃતિ દર્શાવવામાં આવી છે, જેમણે ચરખા દ્વારા સ્વદેશી અને આત્મનિર્ભરતાની ભાવના જાગૃત કરી અને સ્વતંત્રતા માટે હાકલ કરી હતી, સાથે એક વિશાળ ધર્મ ચક્ર પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
દેશની સ્વતંત્રતા માટે બલિદાન આપનારા બહાદુર પુત્રોને યાદ કરીને રાષ્ટ્રીય ચેતના જાગૃત કરનારાઓ, રાષ્ટ્રીય શાયરના બિરુદથી સન્માનિત ગુજરાતી લેખક ઝવેરચંદ મેઘાણી દ્વારા રચિત કસુંબીનો રંગ ગીતના તાલ અને તાલ પર કલાકારો ઉત્સાહિત થઈને ટેબ્લોને જીવંત બનાવી રહ્યાં છે. આ વર્ષે, પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં કુલ 30 ટેબ્લો પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે, જેમાં કેન્દ્ર સરકારના વિવિધ મંત્રાલયો ઉપરાંત 17 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના 13 ટેબ્લોનો સમાવેશ થાય છે.
યુરોપિયન યુનિયનના બે વરિષ્ઠ નેતાઓ - યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન અને યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટા - 77મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણીમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહેશે.
Android મોબાઇલ માટેઃ https://play.google.com/store/apps/details?id=com.gujaratpost.app
iOS મોબાઇલ માટેઃ https://apps.apple.com/in/app/gujarat-post/id6475000526+++