એરંડાનો છોડ કોઈ ખાસ કાળજી લીધા વિના પોતાની રીતે ઉગે છે અને આયુર્વેદમાં તે અત્યંત ઉપયોગી છે. આ ઔષધીય છોડમાંથી એક એરંડાનું તેલ છે.
પહોળા પાંદડાવાળા એરંડાનો છોડ એક બારમાસી ઝાડવા છે. તેનું થડ નાજુક હોવા છતાં, તેના પાંદડા, બીજ અને ડાળીઓ આયુર્વેદિક ગુણધર્મોથી ભરપૂર છે. પ્રાચીન કાળથી પરંપરાગત દવામાં તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આયુર્વેદમાં એરંડાનું તેલ ઘણા રોગોની સારવારમાં ફાયદાકારક છે. તેના ઔષધીય ગુણધર્મોને જોતાં ખેડૂતો પણ હવે તેની ખેતી તરફ આકર્ષાઈ રહ્યાં છે. એરંડાના બીજમાંથી કાઢવામાં આવતું એરંડાનું તેલ આયુર્વેદિક દવાઓ, ઘરગથ્થું ઉપચાર અને કોસ્મેટિક ઉત્પાદનોમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે, જેના કારણે તેની માંગ સતત વધી રહી છે.
કબજિયાત માટે કુદરતી રેચક
એરંડાનું તેલ કબજિયાત માટે કુદરતી રેચક તરીકે કામ કરે છે. તે પાચનતંત્રમાં સુધારો કરે છે, આંતરડા સાફ કરવામાં મદદ કરે છે. વાળના સ્વાસ્થ્ય માટે પણ તેના નોંધપાત્ર ફાયદા છે. એરંડાનું તેલ વાળના મૂળને મજબૂત બનાવે છે, ખોડો ઘટાડે છે અને વાળના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે.
શુષ્ક ત્વચા માટે ફાયદાકારક
શુષ્ક ત્વચા માટે એરંડાનું તેલ પણ ખૂબ ફાયદાકારક છે. તે ત્વચાને ભેજયુક્ત બનાવે છે, ડાઘ-ધબ્બા હળવા કરવામાં મદદ કરે છે. નિયમિત ઉપયોગ ત્વચાને નરમ અને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે, તેથી જ ઘણા કોસ્મેટિક ઉત્પાદનોમાં એરંડા તેલનો ઉપયોગ પણ થાય છે.
એરંડાનું તેલ સ્ત્રીઓ માટે ફાયદાકારક
એરંડાનું તેલ પણ સ્ત્રીઓ માટે ફાયદાકારક છે. માસિક સ્રાવ દરમિયાન, પેટના નીચેના ભાગમાં એરંડાના તેલથી હળવા હાથે માલિશ કરવાથી દુખાવામાં રાહત મળે છે. હરસના કિસ્સામાં અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં એરંડાનું તેલ લગાવવાથી સોજો અને બળતરામાં રાહત મળે છે.
એરંડાના પાનનું પણ ખાસ મહત્વ છે
પરંપરાગત દવામાં પણ એરંડાના પાનનું મહત્વ છે. એરંડાના પાનને સહેજ ગરમ કરીને બળતરા કે દુખાવાના વિસ્તારમાં લગાવવાથી રાહત મળે છે. આજે પણ, આદિવાસી વિસ્તારોમાં એરંડાના પાન પર તેલ લગાવવાની અને રાત્રે પીડાદાયક જગ્યા પર બાંધવાની પરંપરા પ્રચલિત છે. એરંડો એક એવો છોડ છે તે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે અને ઘણી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ માટે ફાયદાકારક છે. આ જ કારણ છે કે આધુનિક સમયમાં પણ તેની ઉપયોગીતા વધતી જ રહી છે.
(Disclaimer- આ લેખમાં દર્શાવેલા સૂચનો માત્ર સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે, તેને વ્યાવસાયિક તબીબી સલાહ તરીકે ન લેવા જોઈએ. કોઈ પણ રોગ માટે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે. GUJARATPOST NEWS આ માહિતીને લગતી કોઇ પણ જવાબદારી સ્વીકારતું નથી)