છત્તીસગઢઃ બહુચર્ચિત દારૂ કૌભાંડમાં એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ મંગળવારે કડક કાર્યવાહી કરી અને ભૂતપૂર્વ એક્સાઇઝ કમિશનર નિરંજન દાસની ધરપકડ કરી, 30 અન્ય એક્સાઇઝ અધિકારીઓ અને ત્રણ મુખ્ય ડિસ્ટિલરીઓની 100 કરોડ રૂપિયાથી વધુની સંપત્તિ જપ્ત કરવામાં આવી હતી.
EDનો દાવો છે કે રાજ્યના વરિષ્ઠ અમલદારો અને રાજકીય વ્યક્તિઓના ગુનાહિત જૂથે 2019 થી 2023 દરમિયાન એક્સાઇઝ વિભાગ પર સંપૂર્ણ કબજો જમાવી લીધો હતો. જપ્ત કરાયેલી મિલકતોમાં 78 રિયલ એસ્ટેટ મિલકતોનો સમાવેશ થાય છે જેમાં વૈભવી બંગલા, પ્રીમિયમ કોમ્પ્લેક્સમાં ફ્લેટ, કોમર્શિયલ દુકાનો અને ખેતીની જમીનનો સમાવેશ થાય છે. 197 રોકાણો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, બેંક બેલેન્સ, જીવન વીમા પૉલિસી અને સ્ટોક અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડનો પોર્ટફોલિયોનો સમાવેશ થાય છે.
ED અનુસાર, આમાંથી 38.21 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ IAS અધિકારી નિરંજન દાસ અને 30 અન્ય એક્સાઇઝ અધિકારીઓની છે. એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે આ જપ્તી રાજ્યની મહેસૂલ સુરક્ષા માટે જવાબદાર અધિકારીઓની ઊંડાણપૂર્વકની સંડોવણીને પ્રકાશમાં લાવે છે.
છત્તીસગઢ સ્થિત ત્રણ મુખ્ય ડિસ્ટિલરીઓ: છત્તીસગઢ ડિસ્ટિલરીઝ લિમિટેડ, ભાટિયા વાઇન મર્ચન્ટ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને વેલકમ ડિસ્ટિલરીઝ પ્રાઇવેટ લિમિટેડની 68.16 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ છે.
EDનો આરોપ છે કે દાસ અને અરુણ પતિ ત્રિપાઠી (તત્કાલીન MD, છત્તીસગઢ સ્ટેટ માર્કેટિંગ કોર્પોરેશન લિમિટેડ) રાજ્યના નિયંત્રણોને બાયપાસ કરીને સમાંતર એક્સાઇઝ સિસ્ટમ ચલાવતા હતા, જેનાથી ભારે ગેરકાયદેસર નફો થતો હતો.
નવી ચાર્જશીટમાં સિન્ડિકેટનો પર્દાફાશ
26 ડિસેમ્બરના રોજ, ED એ આ કેસમાં નવી ચાર્જશીટ દાખલ કરી, જેમાં 2019 થી 2023 દરમિયાન એક્સાઇઝ વિભાગમાં વ્યાપક ભ્રષ્ટાચારનો ખુલાસો થયો. તેમાં 2,883 કરોડ રૂપિયાના ગુનાની આવકનો ખુલાસો થયો છે.
તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે એક સુસંગઠિત ગુનાહિત જૂથે વ્યક્તિગત લાભ માટે રાજ્યની દારૂ નીતિમાં છેડછાડ કરી હતી, જેમાં ગેરકાયદેસર કમિશન અને બિનહિસાબી દારૂના વેચાણના અનેક સ્તરોનો સમાવેશ થતો હતો.
કુલ 81 લોકોને આરોપી તરીકે નામ આપવામાં આવ્યાં છે, જેમાં ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી ભૂપેશ બઘેલના પુત્ર ચૈતન્ય બઘેલ, નિરંજન દાસ, ભૂતપૂર્વ સંયુક્ત સચિવ અનિલ તુટેજા, ભૂતપૂર્વ આબકારી મંત્રી કવાસી લખમા અને મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયના ભૂતપૂર્વ નાયબ સચિવ સૌમ્યા ચૌરસિયાનો સમાવેશ થાય છે.
અનેક વહીવટી અધિકારીઓ સંડોવાયેલા છે
EDએ જણાવ્યું હતું કે તપાસમાં રાજ્યના તત્કાલીન વહીવટી અને રાજકીય તંત્રમાં ષડયંત્રનો ખુલાસો થયો છે. ચૈતન્ય બઘેલ અને લખમા પર નીતિને મંજૂરી આપવાનો અને ગેરકાયદેસર ભંડોળનો ઉપયોગ તેમના વ્યવસાયો અને રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સમાં કરવાનો આરોપ છે. સૌમ્ય ચૌરસિયાને ગેરકાયદેસર રોકડનો વ્યવહાર કરવા અને એક્સાઇઝ વિભાગમાં અનુકૂળ અધિકારીઓની નિમણૂંક કરવાના મુખ્ય સંયોજક તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે.
એક્સાઇઝ અધિકારીઓને તેમના વિસ્તારમાં દારૂના વેચાણની મંજૂરી આપવા બદલ પ્રતિ કેસ 140 રૂપિયાનું નિશ્ચિત કમિશન મળતું હતું. આ કૌભાંડને સરળ બનાવવા માટે નિરંજન દાસે જ દર મહિને 50 લાખ રૂપિયાની લાંચ લીધી હતી અને તેના દ્વારા તેમણે 18 કરોડ રૂપિયાથી વધુની ગુનાહિત કમાણી કરી હતી.
કૌભાંડના ચાર મુખ્ય માધ્યમો
સિન્ડિકેટ ચાર પદ્ધતિઓ દ્વારા દારૂના વેપારમાંથી ગેરકાયદેસર નફો કમાયો છે: પ્રથમ, ગેરકાયદેસર કમિશન, બીજું, બિનહિસાબી વેચાણ, ત્રીજું, કાર્ટેલ કમિશન, અને ચોથું, FL-10A લાઇસન્સનો ઉપયોગ કરીને વિદેશી દારૂ ઉત્પાદકો પાસેથી એકત્રિત કરાયેલ કમિશન. EDનું કહેવું છે કે આ આખી સિસ્ટમ રાજ્યના નિયંત્રણને ટાળવા માટે બનાવવામાં આવી હતી.
Android મોબાઇલ માટેઃ https://play.google.com/store/
iOS મોબાઇલ માટેઃ https://apps.apple.com/in/app/
